Ҳаракати сиёсии «Гурӯҳи-24» бар ин назар аст, ки муносибатҳои сиёсӣ ва дипломатии ҳукумати Раҳмонов бо Русия дар даҳсолаҳои охир саволҳои ҷиддиро дар бораи ҳифзи ҳуқуқ, шаъну шараф ва манфиатҳои шаҳрвандони Тоҷикистон ба миён овардааст.
Сиёсати хориҷии кишвар бояд пеш аз ҳама ба ҳимояи шаҳрвандон ва манфиатҳои миллӣ такя кунад, на ба манфиатҳои шахсӣ ё нигоҳдории ҳокимият.
1. Сиёсати духӯрагӣ ва масъалаи истирдод
Парвандаи Саидҷон Раҷабов яке аз намунаҳои баҳсбарангез аст. Ӯ дар робита ба ҳодисаи соли 2008 дар Русия, ки дар он се узви гурӯҳи скинхедҳо мавриди ҳамла қарор гирифта, яке кушта ва ду нафари дигар захмӣ шудаанд, таҳти пайгард қарор дошт. Раҷабов баъдтар боздошт ва ба Русия истирдод шуда, моҳи сентябри соли 2026 аз ҷониби додгоҳи Русия ба 20 соли зиндон маҳкум гардид. Худи ӯ иттиҳомро эътироф накардааст.
Чунин парвандаҳо бояд бо таҳқиқи ҳамаҷонибаи ҳолатҳои ҳодиса, аз ҷумла ангезаҳои эҳтимолии нажодпарастона, масъалаи дифоъ аз худ ва кафолати мурофиаи одилона баррасӣ шаванд.
Масъалаи истирдоди шаҳрвандони Тоҷикистон набояд ба воситаи нишон додани садоқати сиёсӣ ба Москва табдил ёбад.
Дар муқобил, вақте сухан дар бораи фоҷиаҳои мудҳиши марбут ба шаҳрвандони Тоҷикистон, аз ҷумла куштори кӯдакони тоҷик ва хушунат нисбат ба муҳоҷирони меҳнатӣ меравад, ҷомеа ҳақ дорад аз мақомоти Тоҷикистон мавқеи қавӣ ва ҳимояи муассири ҳуқуқиро талаб кунад. Ҳуқуқ ва ҷони шаҳрванди Тоҷикистон, новобаста аз он ки ӯ дар Душанбе аст ё дар Москва, бояд арзиши яксон дошта бошад.
2. Муҳоҷирони меҳнатӣ: манбаи даромад ва зарурати ҳимояи давлатӣ
Муҳоҷирони тоҷик солҳои зиёд бо меҳнати худ оилаҳои худро таъмин карда, тавассути маблағҳои фиристодаашон дар иқтисоди Тоҷикистон нақши муҳим мебозанд. Аммо онҳо ҳамзамон бо мушкилоти ҳуқуқӣ, маъмурӣ, табъиз ва баъзан хушунат рӯ ба рӯ мешаванд.
Яке аз масъалаҳои дарднок интиқоли ҷасади шаҳрвандони фавтида ба Тоҷикистон ба истилоҳ «Груз 200» мебошад. Дар ҳолатҳои гуногун муҳоҷирон, наздикони фавтидагон ва шахсони хайрхоҳ барои интиқоли ҷасад маблағ ҷамъ мекунанд.
Давлат бояд барои шаҳрвандони худ дар чунин ҳолатҳои вазнин низоми муассири дастгирии консулӣ ва ҳуқуқӣ дошта бошад. Ҳамчунин ҳар мавриди хушунат, табъиз ё ҷиноят алайҳи шаҳрвандони Тоҷикистон бояд таҳқиқ шуда, мақомоти кишвар аз роҳҳои ҳуқуқӣ ва дипломатӣ ҳимояи шаҳрвандони худро талаб кунанд.
Муҳоҷири тоҷик танҳо манбаи маблағ нест. Ӯ шаҳрванди Тоҷикистон аст ва ҳаққи ҳимоя дорад.
3. Соли 2027 ва омили Русия
Бо наздик шудани соли 2027 масъалаи ояндаи ҳокимият дар Тоҷикистон мавриди баҳс қарор дорад. Вобастагии сиёсии Душанбе аз Москва метавонад ба чунин равандҳо таъсир расонад. Аммо ҳар иддао дар бораи созиши мушаххаси интиқоли ҳокимият, то замони мавҷуд будани далелҳои мустақим, бояд ҳамчун фарзия арзёбӣ шавад.
4. Аз «Равшан» ва «Ҷамшут» то истиқбол дар Душанбе
Ҳаракати сиёсии «Гурӯҳи-24» сафари Михаил Галустян ба Тоҷикистон ва тарзи истиқболи ӯро маҳкум мекунад.
Галустян солҳои тӯлонӣ бо иҷрои нақши «Равшан» дар барномаи ҳаҷвии «Наша Russia» шинохта мешуд. Дар ин барнома «Равшан» ва «Ҷамшут» ҳамчун муҳоҷирони меҳнатӣ тасвир мешуданд ва ин образҳо аз ҷониби фаъолони тоҷик ҳамчун таҳқири муҳоҷирони тоҷик арзёбӣ шуда буданд.
Имрӯз Галустян ба Душанбе меояд ва дар фурудгоҳ бо нону намак пешвоз гирифта мешавад. Барои мо, ин ҳодиса танҳо масъалаи як ҳунарманд нест. Ин масъалаи шаъну шарафи муҳоҷири меҳнатии тоҷик аст.
Солҳо образҳои «Равшан» ва «Ҷамшут» барои қисми ҷомеаи тоҷик рамзи масхараи муҳоҷири меҳнатӣ буданд. Имрӯз истиқболи бошукӯҳи ҳунарманде, ки нақши «Равшан»-ро иҷро мекард, табиист, ки савол ва норозигӣ ба вуҷуд меорад.
Ба ҷойи нодида гирифтани ин гузаштаи баҳсбарангез, бояд масъалаи таъсири таҳқиромези чунин образҳо ошкоро баррасӣ мешуд ва аз Галустян талаб карда мешуд, ки мавқеи худро нисбат ба он ва эҳсоси таҳқири қисми ҷомеаи тоҷик баён кунад.
Меҳнати муҳоҷири тоҷик мояи шарм нест. Садҳо ҳазор шаҳрванди Тоҷикистон дар сохтмон, нақлиёт, хизматрасонӣ ва дигар соҳаҳо бо меҳнати ҳалол зиндагии оилаҳои худро таъмин мекунанд. Онҳо сазовори эҳтиром ва ҳимоя ҳастанд, на масхараву таҳқир!
Дар айни замон бояд зикр кард, ки тибқи иттилои нашршуда, Вазорати фарҳанги Тоҷикистон гуфтааст, ки сафари Галустян бо ин ниҳод мувофиқа нашудааст.
5. Шаъну шарафи муҳоҷир — шаъну шарафи мардум
Ҳаракати сиёсии “Гурӯҳи-24” таъкид мекунад, ки муҳоҷири тоҷик танҳо манбаи интиқоли маблағ нест. Ӯ шаҳрванд аст. Ӯ ҳақ дорад, ки давлаташ ҳангоми таҳқир, табъиз, боздошти ғайриқонунӣ ё хушунат аз ҳуқуқи ӯ ҳимоят кунад.
Ҳимояи шаҳрвандони Тоҷикистон маънои душманӣ бо Русия ё ягон давлати дигарро надорад. Муносибатҳои байнидавлатӣ бояд бар асоси баробарӣ, эҳтироми мутақобила ва ҳифзи ҳуқуқи шаҳрвандон бунёд шаванд.
Тоҷикистон метавонад бо Русия муносибатҳои иқтисодӣ, сиёсӣ ва амниятӣ дошта бошад, аммо чунин муносибатҳо набояд аз ҳисоби ҳуқуқ, манфиат ва шаъну шарафи шаҳрвандони Тоҷикистон сурат гиранд.
Хулоса ва мавқеи Ҳаракат
Манфиатҳои миллӣ, ҳуқуқи шаҳрвандон ва шаъну шарафи мардуми Тоҷикистон бояд аз манфиатҳои шахсӣ ва сиёсии ҳокимон болотар бошанд. Инчунин тарзи истиқболи Михаил Галустянро, бо назардошти баҳсҳои солҳои тӯлонӣ атрофи образҳои «Равшан» ва «Ҷамшут», маҳкум мекунад ва онро беэҳтиромӣ нисбат ба эҳсоси он шаҳрвандон ва муҳоҷирони тоҷик медонад, ки ин образҳоро таҳқиромез қабул кардаанд. Ҳамчунин сиёсати вобастагӣ ва гузашт дар муносибатҳои байнидавлатиро қабул надорад ва чунин рафторро, аз дидгоҳи худ, хидмат ба манфиатҳои сиёсии ҳукумати Путин аз ҳисоби манфиатҳои шаҳрвандони Тоҷикистон арзёбӣ мекунад. Мо бар ин назарем, ки мардумро бо суханони баланд не, балки бо ҳимояи ҳуқуқ, ҷони инсон, шаъну шарафи шаҳрвандон ва манфиатҳои миллӣ ҳифз мекунанд.
Ҳаракати сиёсии «Гурӯҳи-24» таъкид мекунад: муҳоҷири тоҷик объекти масхара нест. Ӯ фарзанди ҳамин миллат ва шаҳрванди Тоҷикистон аст. Шаъну шарафи муҳоҷири тоҷик шаъну шарафи мардум аст. Ҳеҷ гуна муносибати сиёсӣ ва ҳеҷ гуна манфиати ҳокимон набояд болотар аз ҳуқуқ, шараф ва манфиатҳои миллии Тоҷикистон гузошта шавад.
